NgÆ°á»�i dân có quyá»�n kiện cÆ¡ quan ra văn bản trái luật

- Bá»™ trưởng Ä‘ánh giá thế nào vá»� kết quả trên?

- Những năm gần Ä‘ây, nhiá»�u địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã ban hành văn bản pháp quy vá»� cÆ¡ bản đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất của pháp luật. NhÆ°ng vá»›i mục tiêu thu hút đầu tÆ°, quản lý tình hình trật tá»± Ä‘ô thị, đảm bảo an toàn giao thông, Ä‘ã có má»™t số HÄ�ND, UBND và ngay cả cÆ¡ quan chuyên môn của UBND ban hành văn bản trái thẩm quyá»�n, không phù hợp vá»›i văn bản của cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c cấp trên. Trong lÄ©nh vá»±c thu hút đầu tÆ°, Thủ tÆ°á»›ng Ä‘ã có quyết định xá»­ lý văn bản trái pháp luật của 42 tỉnh, thành phố. Năm 2005, kiểm tra trong lÄ©nh vá»±c xá»­ phạt vi phạm hành chính thì có má»™t tỉnh thành phố ban hành văn bản trái luật. Theo thông báo của Chính phủ, các tỉnh này phải tá»± mình sá»­a đổi, bổ sung hoặc hủy bá»� văn bản sai trái Ä‘ó.

Vá»� mặt pháp lý, UBND, HÄ�ND có thẩm quyá»�n ban hành văn bản pháp quy phù hợp đặc thù địa phÆ°Æ¡ng, nhÆ°ng không được trái vá»›i văn bản của cÆ¡ quan nhà nÆ°á»›c cấp trên. Ä�ó là nguyên tắc thứ nhất. NhÆ°ng nguyên tắc quan trá»�ng hÆ¡n là xá»­ phạt vi phạm hành chính liên quan đến quyá»�n, nghÄ©a vụ cÆ¡ bản của công dân, quyá»�n con ngÆ°á»�i, vì thế chỉ có Quốc há»™i, Ủy ban ThÆ°á»�ng vụ Quốc há»™i và Chính phủ má»›i có quyá»�n quy định hành vi vi phạm cÅ©ng nhÆ° hình thức xá»­ lý. Ä�ịa phÆ°Æ¡ng nào ban hành quy phạm quản lý, Ä‘á»� ra chế tài xá»­ phạt hành chính là trái pháp luật. Cục Kiểm tra văn bản pháp luật của Bá»™ TÆ° pháp Ä‘ã có công văn gá»­i trá»±c tiếp, Ä‘á»� nghị UBND các tỉnh sá»­a đổi.

- Nếu các địa phÆ°Æ¡ng viện ra nhiá»�u lý do để không sá»­a đổi thì bÆ°á»›c tiếp theo của Bá»™ sẽ là gì?

- Theo quy định của Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bá»™ TÆ° pháp có quyá»�n yêu cầu UBND các tỉnh thành Ä‘ình chỉ. Há»� không Ä‘ình chỉ thì báo cáo Thủ tÆ°á»›ng để Thủ tÆ°á»›ng hủy bá»� văn bản trái pháp luật của UBND; nếu là nghị quyết của HÄ�ND thì sẽ kiến nghị Thủ tÆ°á»›ng Ä‘ình chỉ thi hành. TrÆ°á»�ng hợp há»� không Ä‘ình chỉ hoặc huá»· bá»� thì Chính phủ sẽ kiến nghị Ủy ban thÆ°á»�ng vụ Quốc há»™i bãi bá»� theo quy định của Luật tổ chức Quốc há»™i và Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

- Từ khi Bá»™ TÆ° pháp gá»­i thông báo cho các tỉnh thành, đến nay Ä‘ã có địa phÆ°Æ¡ng nào tiếp thu, hứa sẽ sá»­a chữa?

- Số liệu chÆ°a được tập hợp cụ thể, song nhiá»�u địa phÆ°Æ¡ng nhÆ° Bình DÆ°Æ¡ng, TP HCM, Hà Giang... Ä‘ã rà soát và có quan Ä‘iểm rõ ràng là sẽ sá»­a. Việc sá»­a văn bản trái luật phải hoàn thành trong quý 2.

- Má»™t số ý kiến cho rằng sẽ là bó tay địa phÆ°Æ¡ng nếu cứ nhất nhất tuân thủ quy định của cấp trên vì má»—i tỉnh thành có đặc thù riêng. Quan Ä‘iểm của ông vá»� vấn Ä‘á»� này thế nào?

- Thá»±c tiá»…n bao giá»� cÅ©ng sống Ä‘á»™ng hÆ¡n và Ä‘i trÆ°á»›c pháp luật. NhÆ°ng pháp luật là cái khung để hÆ°á»›ng dẫn, bắt má»�i ngÆ°á»�i, má»�i cÆ¡ quan tổ chức phải tuân thủ. Trong quy định hiện nay của chúng ta gồm cả hiến pháp và pháp luật chÆ°a cho phép các cÆ¡ quan chính quyá»�n địa phÆ°Æ¡ng được ban hành quy định xá»­ phạt hành chính.

TrÆ°á»�ng hợp quy định của pháp luật không phù hợp vá»›i tình hình thá»±c tế địa phÆ°Æ¡ng thì cÆ¡ quan trung Æ°Æ¡ng, nhất là bá»™ quản lý từng ngành, từng lÄ©nh vá»±c phải phát hiện và kiến nghị Chính phủ sá»­a đổi bổ sung quy định trong từng lÄ©nh vá»±c, nhất là vấn Ä‘á»� môi trÆ°á»�ng, Ä‘ô thị, an toàn giao thông ở các trung tâm Ä‘ô thị lá»›n. Ä�ịa phÆ°Æ¡ng có trách nhiệm kiến nghị vá»›i các bá»™ để sá»­a, chứ không được tá»± ý làm.

- Sở TÆ° pháp có trách nhiệm thẩm định, tham mÆ°u vá»›i UBND ban hành văn bản pháp luật. Ông nhìn nhận thế nào vá»� trách nhiệm của há»� trong việc tham mÆ°u ra văn bản trái luật?

- Ä�úng là các Sở TÆ° pháp có trách nhiệm tham mÆ°u, thẩm định. Vá»� nguyên tắc, anh tham mÆ°u không Ä‘úng thì anh phải chịu trách nhiệm.

- Vậy trÆ°á»�ng hợp bị xá»­ lý không Ä‘úng theo quy định của pháp luật thì có được bồi thÆ°á»�ng hay kiện lại cÆ¡ quan ra văn bản sai?

- Cái đấy trong pháp luật mình chÆ°a quy định cụ thể, chỉ nói cÆ¡ quan ban hành văn bản sai phải chịu trách nhiệm. NhÆ°ng vá»� nguyên tắc, anh Ä‘ã ban hành văn bản sai, gây thiệt hại cho ngÆ°á»�i dân thì anh phải bồi thÆ°á»�ng. NgÆ°á»�i dân có quyá»�n kiện và Ä‘òi bồi thÆ°á»�ng.

- Trong năm 2006, Bá»™ TÆ° pháp sẽ tập trung rà soát văn bản quy phạm pháp luật trong lÄ©nh vá»±c gì thÆ°a ông?

- TrÆ°á»›c hết chúng tôi sẽ thá»±c hiện 2 chÆ°Æ¡ng trình lá»›n của Chính phủ. Má»™t là chống tham nhÅ©ng, hai là thá»±c hành tiết kiệm chống lãng phí. Trong Ä‘ó, có việc rà soát các văn bản pháp luật, kể cả của Quốc há»™i, ThÆ°á»�ng vụ Quốc há»™i, Chính phủ để đảm bảo theo Ä‘úng Luật chống tham nhÅ©ng và Luật thá»±c hành tiết kiệm, chống lãng phí vừa được Quốc há»™i thông qua trong năm 2005.

Má»™t số văn bản trái luật Ä�à Nẵng: quyết định số 79/2003/QÄ�-UB của UBND TP vá»� việc xá»­ phạt vi phạm hành chính của Lá»±c lượng thanh niên xung kích trên địa bàn; quyết định số 155/2002/QÄ�-UB của UBND TP ban hành qui định vá»� xá»­ phạt vi phạm hành chính và cưỡng chế hành chính đối vá»›i hành vi không chấp hành quyết định thu hồi đất trên địa bàn; quyết định số 1026/QÄ�-UB của UBND TP vá»� xá»­ phạt hành vi Ä‘iá»�u khiển xe gắn máy, môtô, ôtô chạy quá tốc Ä‘á»™ quy định trên địa bàn; quyết định số 88/2005/QÄ�-UBND của UBND TP ban hành quy định má»™t số biện pháp xá»­ lý đối vá»›i ngÆ°á»�i Ä‘ánh giày, bán sách, báo dạo và bán hàng rong không Ä‘úng quy định trên địa bàn... TP HCM: công văn số 7696/UB-Ä�T của UBND TP vá»� tăng cÆ°á»�ng kiểm tra xá»­ phạt vi phạm quy định Ä‘á»™i mÅ© bảo hiểm khi tham gia giao thông; quyết định số 210/2004/QÄ�-UB của UBND TP vá»� quy định thủ tục xá»­ phạt qua hình ảnh má»™t số hành vi vi phạm hành chính trong lÄ©nh vá»±c giao thông Ä‘Æ°á»�ng bá»™ tại thành phố... Hà Ná»™i: quyết định số 26/2003/QÄ�-UB của UBND TP vá»� việc quy định hoạt Ä‘á»™ng của các phÆ°Æ¡ng tiện giao thông trên địa bàn... (Theo Tuổi Trẻ)

Như Trang thực hiện